نبشی گالوانیزه یک نوع نبشی فولادی است که پس از تولید آن ، برای جلوگیری از زنگ زدگی و افزایش دوام ، به روش گالوانیزه پوشش داده می شود . این فرآیند معمولاً با غوطه وری در حمام روی مذاب یا استفاده از روش گالوانیزه الکتریکی انجام می شود .
نبشی گالوانیزه
نبشی گالوانیزه ، یکی از انواع مقاطع فولادی می باشد که کاربردهای زیادی دارد. این نبشی به علت داشتن ساختاری خاص ، مقاومت و طول عمر بالاتری در مقایسه با محصولات مشابه خود دارد. همین امر موجب شده که در صنعت ساخت و ساز توجه خاصی به آن شود . البته بایستی اشاره داشته باشیم که این نبشی با قیمت بالاتری هم به فروش می رسد . گالوانیزه شدن به نبشی کمک می کند تا مقاومت بیشتری در برابر رطوبت، آب و سایر عوامل محیطی داشته باشد و از خوردگی و زنگ زدگی جلوگیری کند.
نبشی گالوانیزه هم مانند انواع پروفیل فولادی معمولاً در صنایع مختلف مانند ساخت و ساز، تولید سوله ها ، تولید اسکلت فلزی و بسیاری از کاربردهای دیگر که نیاز به مقاومت در برابر شرایط آب و هوایی دارند ، استفاده می شوند . از لحاظ نحوه تولید و مشخصات فنی در انواع گوناگونی دسته بندی می گردد که هر کدام مشخصات مخصوص به خود را دارند.
انواع نبشی
پیش از این که به بررسی نبشی گالوانیزه بپردازیم، بایستی نگاهی کلی به ماهیت آن داشته باشیم. نبشی ها ( Angle Bar ) مقاطعی پرکاربرد می باشند که شکلی شبیه به حرف انگلیسی L دارند. این مقاطع از دو ضلع اصلی بر هم عمود تشکیل می گردند که به آن ها بال می گویند. نبشی ها از لحاظ جنس در انواع: فولادی، چوبی، استیل، آلومینیوم، گالوانیزه و غیره در بازار وجود دارند. و به منظور اتصال قطعات گوناگون و استحکام قسمتی بیشتر به موقعیت های گوناگون پروژه مورد استفاده قرار می گیرند.
در این بین، نبـشی گـالوانیزه، نوعی مقطع فولادی می باشد که مراحل گالوانیزاسیون روی آن انجام می شود. در طول این فرایند عنصر روی با ضخامتی مشخص سطح نبشی را پوشش می دهد. این لایه موجب می گردد. که این مقطع فولادی در مقابل رطوبت و خوردگی مقاومت بالایی بیابد. جالب اینجاست که حتی اگر این لایه به هر علتی دچار شکستگی یا ترک شود، باز هم نبـشی گـالوانیزه خاصیت ضد خوردگی و زنگ زدگی خود را حفظ می نماید. مراحل گالوانیزاسیون به شیوه های گوناگونی روی این نبشی اعمال می گردد.
نبشی گالوانیزه
نحوه تولید نبشی گالوانیزه
جهت تولید نبشی گالوانیزه، از مراحل گالوانیزاسیون کمک می گیرند. در طی این مراحل سطح نبشی پرسی فولادی را با لایه ای از جنس عنصر روی پوشش می دهند. این فرایند به دو روش گالوانیزاسیون گرم و گالوانیزاسیون سرد اعمال می گردد. بهتر است بدانید که روش گالوانیزاسیون گرم، رایج ترین روش تولید نبشی گالوانیزه در ایران به شمار می رود. پرسینگ و فرمینگ ورق گالوانیزه هم از دیگر روش های تولید این نبشی محسوب می گردد که کم تر رایج می باشد. این روش فقط جهت تولید نبـشی با ضخامت خیلی کم استفاده می شود.
نبشی گالوانیزه مطابق با شیوه تولید و سایز بال ها در انواع گوناگونی دسته بندی می گردد که هر یک مشخصات و در نهایت کاربردهای متفاوتی دارند. نبشی ها از دو ضلع بنام بال تشکیل می گردند و مطابق با سایز بال ها به دو نوع بال مساوی و بال نامساوی دسته بندی خواهند شد. در نبشی گالوانیزه بال مساوی هر دو بال از لحاظ اندازه و سایز با همدیگر برابر می باشند. این نوع نبشی در ایران بیشتر تولید می گردد و موارد کاربرد آن نیز بیشتر از نوع بال نامساوی می باشد که در آن بال ها اندازه ی نابرابر دارند.
انواع نبشی گالوانیزاسیون شده بر اساس شیوه تولید
قیمت نبشی گالوانیزه به علت طول عمر بالا و مقاومت بی نظیر آن در مقایسه با دیگر نبشی ها بیشتر می باشد. البته به جز نبشی استیل . در حالت کلی قیمت نهایی این محصول به فاکتورهای متعددی بستگی دارد . که از جمله اصلی ترین آن ها می توان به قطر ، سایز بال ها و وزن نبشی گالوانیزه اشاره داشت. جهت تولید نبشی گالوانیزه از دو روش متفاوت گالوانیزاسیون گرم یا گالوانیزاسیون سرد (الکترولیز) به کار می رود. هر یک از این روش ها مزایا و معایب ویژه به خود را دارند. و بر مبنای بودجه تولید، میزان کیفیت مورد نیاز و… انتخاب می گردند. براساس نحوه ساخت نبشیها در دو نوع گالوانیزه گرم و گالوانیزه سرد دسته بندی خواهند شد.
نبشی گالوانیزه گرم
به منظور تولید نبشی گالوانیزه گرم، اول مقطع فولادی از هر گونه آلودگی و ذرات اکسیداسیون عاری می گردد. سپس آن را با مواد قلیایی و اسیدهایی چون هیدروکسید اسید شستشو می دهند. بعد از پشت سر گذاشتن این فرایند و آماده سازی کامل نبشی، آن را در مخازنی غوطه ور می سازند که مملو از عنصر روی ذوب شده هستند. با این کار عنصر روی کاملا به خورد نبشی می رود. سپس نبشی را از وان خارج نموده و بعد از شستشو آن را با روش های گوناگونی خنک می نمایند.
در نبشی گالوانیزه گرم، گالوانیزاسیون به صورت عمیق اعمال می گردد که همین امر کیفیت خیلی بالای محصول نهایی را در پی دارد. طول عمر بالا، مقاومت و استحکام بیشتر در مقابل خوردگی و رطوبت از دیگر مزیت های این مقطع محسوب می گردد. هم چنین به علت این که هزینه های تولید به این روش کم تر می باشد ، نبشی گالوانیزه گرم در ضخامت و اندازه یکسان قیمتی کم تر از نبـشی گالـوانیزه شده به روش الکترولیز خواهد داشت.
نبشی گالوانیزه سرد
جهت تولید نبشی گالوانیزه سرد از جریان الکتریکی کمک گرفته می شود. در این روش که به نام آبکاری هم معروف می باشد، ابتدا سطح نبشی فولادی شستشو و پاکسازی خواهد شد. سپس با عبور جریان برق از محلول های مخصوصی سطح نبشی با یک لایه از عنصر روی پوشش داده می شود. پوشش روی در نبشی گالوانیزه سرد از ضخامت کمی برخوردار می باشد و از این رو این مقطع مقاومت کم تری هم در مقایسه با مقطع گالوانیزه شده گرم دارد . ولی در برابر کیفیت ظاهری نبشی گالوانیزاسیون شده به روش سرد بیشتر می باشد. این نبشی سطحی براق تر، صیقلی و به طور کامل یک دست دارد.
کاربرد و مزایای نبشی گالوانیزه
نبشی گالوانیزه به دلیل پوشش گالوانیزه ای که بر سطح آن قرار دارد ، دارای مزایا و کاربردهای متعددی است که در صنایع مختلف به کار می رود. در ادامه به برخی از مهم ترین مزایا و کاربردهای این محصول اشاره می کنیم :
مزایا
- مقاومت بالا در برابر خوردگی : پوشش روی گالوانیزه ، نبشی را در برابر رطوبت ، باران ، نمک و دیگر عوامل محیطی آسیب زا محافظت می کند و باعث می شود تا عمر مفید آن افزایش یابد .
- دوام بیشتر: گالوانیزه کردن نبشی موجب می شود که این محصول در برابر زنگ زدگی و پوسیدگی مقاوم باشد و نیاز به نگهداری و تعمیرات کمتری داشته باشد .
- حفاظت در برابر شرایط آب و هوایی سخت : نبشی گالوانیزه برای استفاده در شرایط محیطی دشوار مانند مناطق ساحلی یا مناطقی که در معرض بارش زیاد و رطوبت هستند، بسیار مناسب است.
- صرفه جویی در هزینه : با کاهش نیاز به تعمیر و نگهداری و افزایش عمر مفید سازه ها ، هزینه های کلی پروژه های ساختمانی و صنعتی کاهش می یابد.
- مقاومت در برابر سایش : گالوانیزه به نبشی کمک می کند که در برابر سایش و خوردگی ناشی از تماس مداوم با مواد دیگر ، مقاوم باشد .
کاربردها
- ساخت اسکلت های فلزی : در ساخت اسکلت فلزی ساختمان ، پل و سازه های بزرگ ، نبشی های گالوانیزه به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی و شرایط جوی مورد استفاده قرار می گیرند.
- صنایع خودروسازی : برای تولید قطعات خودروهایی که نیاز به مقاومت در برابر عوامل محیطی دارند ، از نبشی گالوانیزه استفاده می شود.
- صنایع کشاورزی : در ساخت سازه های کشاورزی مانند گلخانه ، انبار و سوله ها، نبشی های گالوانیزه به دلیل مقاومت در برابر رطوبت و مواد شیمیایی کاربرد دارند .
- ساخت و سازهای ساحلی و دریایی : در پروژه های ساحلی که در معرض رطوبت و آب دریا هستند ، نبشی گالوانیزه به دلیل مقاومت در برابر شوری و رطوبت بسیار مناسب می باشد .
- پوشش و حصار : در ساخت حصارهای فلزی ، حفاظ و دیوار های محافظ ، از نبشی گالوانیزه به دلیل طول عمر بالا و مقاومت در برابر شرایط جوی استفاده می شود .
- تجهیزات صنعتی : در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، برای تولید تجهیزات و سازه هایی که در معرض مواد خورنده و دمای بالا قرار دارند ، نبشی گالوانیزه به عنوان یکی از مواد اولیه کاربرد دارد .